Կան հաստատություններ, որոնց ոգեղեն արժեքը գերազանցում իր քարեղեն շինությունը։ Վայրեր, որտեղ հիշողությունը դառնում է խոստում, որտեղ լեզուն վերածվում է կենդանի ժառանգության, և որտեղ յուրաքանչյուր սերունդ իր ավագ սերնդից ստանում է շատ ավելին, քան պարզապես բառեր. պատմություն, մշակույթ, ինքնություն և դրանք կենդանի պահելու պատասխանատվություն։ Խաչատուր Աբովյան վարժարանը այդպիսի թանկարժեք վայրերից մեկն է։
1977 թվականի հունիսից ի վեր, երբ ընդամենը ութ երեխաներ էին հավաքվում Մարսելի Սուրբ Թարգմանիչներ հայկական մայր տաճարի հարկի տակ, մեր վարժարանն արդեն իսկ իր մեջ կրում է մի առաքելություն, որը երբեք չի դադարել մեզ առաջնորդել՝ փոխանցել հայոց լեզուն երիտասարդ սերունդներին, տարածել մեր մշակույթի շունչը և պահպանել այն անխախտ կապը, որը միավորում է ժողովրդին իր արմատների հետ։
1988 թվականին Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միությունը և Մարսելի հայ առաքելական մայր տաճարը հեռատես որոշում կայացրին միավորելով իրենց աշակերտներին նույն հաստատության տանիքի ներքո։ Այս ընդհանուր կամքից, եղբայրության այս ջերմագին ոգուց և ապագայի հանդեպ ունեցած այս հավատից էլ ծնվեց Աբովյան վարժարանը։ Նրա պաշտոնական բացումը, տեղի ունեցավ 1989 թվականի հունվարի 25-ին՝ Լա Պարետի, քաղաքապետարանի կողմից տրամադրված դպրոցում, և դարձավ մեր պատմության հիմնարար փուլերից մեկը։
Այս առիթով ցանկանում եմ խորին երախտագիտությունս հայտնել բոլոր նրանց, ովքեր հնարավոր դարձրեցին այս գեղեցիկ նախաձեռնությունը՝ հիմնադիրներին, հասարակական և հոգևոր կառույցների պատասխանատուներին, մեր ծրագրին աջակցած անձանց, իրար հաջորդած նախագահներին, նվիրյալ կամավոր ուսուցիչներին, որոնք առատաձեռնորեն տրամադրել են իրենց ժամանակն ու գիտելիքները, ինչպես նաև ընտանիքներին, որոնք արդեն գրեթե կես դար մեզ են վստահում իրենց ամենաթանկ հարստությունը՝ իրենց երեխաներին։
Նրանց նվիրումն է մեր ամենաթանկ ժառանգությունը։ Այն հիշեցնում է մեզ, որ դպրոցը կառուցվում է ոչ միայն դասարաններով և ծրագրերով, այլ նաև՝ համոզմունքներով, զոհողություններով, հաստատակամությամբ և գալիք սերունդներին ծառայելու հավաքական կամքով։
Մեր պատմությունը երբեք հարթ ընթացք չի ունեցել։ Տարիների ընթացքում կրած փորձությունները, տեղափոխությունները և դժվարությունները կարող էին թուլացնել մեր գործը։ Սակայն Աբովյան լուսավոր վարժարանը շարունակեց իր ճանապարհը՝ մասնավորապես ապաստան գտնելով Պրադոյի՝ Սրբոց Թարգմանչաց մայր տաճարի հովանու ներքո։ Երբ համայնքը շարժվում է խոր համոզմունքով, հանգամանքները կարող են փորձության ենթարկել նրա կամքը, բայց երբեք չեն կարող մարել փոխանցելու նրա ձգտումն ու կամքը։
Այսօր առավել քան երբևէ մեր արմատներին հավատարիմ մնալը մեզ պարտավորեցնում է։ Հայ լինելը նշանակում է ժառանգություն ստանալ, իսկ այն փոխանցելը՝ ապագա պարգևելն է այդ ժառանգությանը։ Մի աշխարհում, որտեղ լեզուներն երբեմն կորում են համահարթեցման աղմուկի մեջ, որտեղ մշակութային հենակետները մարում են, և որտեղ նոր սերունդները բախվում են նոր մարտահրավերների, մեր առաքելությունը ստանում է առանձնահատուկ նշանակություն։
Աբովյան վարժարանում երեխաներին միայն հայերեն կարդալ, գրել և խոսել չենք սովորեցնում։ Այլ, նրանց հնարավորություն ենք տալիս հասկանալու իրենց պատմության հարստությունը, բացահայտելու հայ գրականության խորությունը, յուրացնելու մեզ միավորող ավանդույթները և ապրեցնելու հարգանքի, համերաշխության, արժանապատվության ու լայնախոհության այն արժեքները, որոնք իմաստավորում են մեր ժառանգությունը։
Իհարկե, ցանկանում ենք, որ նրանք մեծանան՝ լիովին ազատ, հպարտ լինեն իրենց արմատներով և միաժամանակ շրջահայաց աշխարհի հանդեպ։ Որ նրանք հասկանան, որ սեփական արմատներին հավատարիմ մնալը երբեք խոչընդոտ չէ լայնախոհ ու շրջահայաց լինելու համար, այլ հաճախ հանդիսանում է ուրիշների հետ անկեղծ երկխոսության հիմքը։
Խաչատուր Աբովյանի անունը, որպես Մեծն լուսարար և ժամանակակից հայ գրականության կարևորագույն դեմքերից մեկը, մարմնավորում է գիտելիքի նկատմամբ ձգտումը, կրթության միջոցով ինքնազարգացման գաղափարը և երիտասարդության հանդեպ վստահությունը։ Նրա անունը կրելը պատիվ է, իսկ նրա ոգին կենդանի պահելը՝ պարտականություն։
Այս առաքելությունը հենվում է մի կարևոր դաշինքի վրա՝ վարժարանի և ընտանիքների համագործակցության։ Ծնողներին ցանկանում եմ ասել, որ ձեր վստահությունը մեզ համար և՛ պատիվ է, և՛ պարտավորություն։ Մեր դռները հատող յուրաքանչյուր երեխա մի խոստում է, իսկ յուրաքանչյուր ընտանիք, որն ընտրում է փոխանցել հայոց լեզուն և մշակույթը, նպաստում է մի պատմության շարունականությանը, քանզի այն ավելի վեհ է քան կարող ենք անգամ պատկերացնել։
Մեր ուսուցիչներին ցանկանում եմ հայտնել իմ խորին երախտագիտությունը։ Ձեր նվիրումը, համբերությունը և պատասխանատվության զգացումը մեր հաջողության հիմքերն են։ Դուք փոխանցում եք շատ ավելին, քան գիտելիքն է. արթնացնում եք հետաքրքրություն, ձևավորում պատկանելության զգացում և երեխաներին տալիս այն բանալիները, որոնք օգնում են հասկանալ, թե ովքեր են իրենք և ինչ կարող են դառնալ։
Իսկ մեր աշակերտներին ցանկանում եմ ասել, որ այս չնաշխարհիկ վարժարանը ձերն է։ Դուք հնագույն պատմության ժառանգներն եք, և ոչ միայն անցյալի պահապանները։ Դուք այդ պատմության շարունակողներն եք և վաղվա մեր ինքնության անձեռակերտ տաճարի կառուցողները։ Այստեղ սովորած յուրաքանչյուր բառ, երգված յուրաքանչյուր տաղ, կարդացած յուրաքանչյուր էջ և ձևավորված յուրաքանչյուր բարեկամություն նպաստում են մեր լեզվի և մշակույթի շարունակական կյանքին։
Աբովյան վարժարանի ապագան կախված է՝ միասին այս առաքելությունը շարունակելու կարողությունից, նոր ու բազում ընտանիքների մեր տանիքի տակ հրավիրելուց, մեր ուսուցիչներին աջակցելուց, Հայաստանի և մարսելյան հաստատությունների հետ և մեր վարժարանի կապերն էլ ավելի հաստատուն դարձնելուց, պահանջկոտ ու հյուրընկալ կրթօջախ դառնալուց։
Մարսելը՝ հանդիպումների, բազմազանության և պատմության քաղաքը, մեր կրթօջախին տալիս է յուրահատուկ արմատավորում։ Այս քաղաքի սրտում, որը ապաստան է տվել միլիոնավոր ճակատագրերի ու կենասկան ուղիների, մեր հաստատությունը վկայում է հայկական համայնքի ներդրման մասին քաղաքի պատմության կյանքում, դառնակով՝ մարդկության կենդանի ժառանգություն։
1977 թվականի առաջին դասերից գրեթե կես դար անց անցած ճանապարհը մեզ ներշնչում է երախտագիտություն, բայց առավելապես՝ հույս։ Սկզբնական ութ աշակերտները բացեցին մի ճանապարհ, որով հետագայում անցան երեխաների բազմաթիվ սերունդներ։ Այժմ մեր հերթն է շարունակելու այդ գործը նույն համոզմունքով, նույն ծառայության ոգով և նույն վստահությամբ ապագայի հանդեպ։
Քանզի ուսուցանվող լեզուն ապրում է, փոխանցվող մշակույթը՝ հարստանում, իսկ հիշողությունը շարունակում է ապրել ։
Աբովյան վարժարանը միայն պատմության ժառանգորդը չէ. այն ապագա սերունդներին տրված խոստումն է։
Հպարտությամբ, խոնարհությամբ և վճռականությամբ ես հանձն եմ առնում, մեր ողջ կրթական համայնքի հետ միասին, կենդանի պահել այդ խոստումը և շարունակել մեզ նախորդած սերունդների սրբազան գործը։
Թող մեր վարժարանը մնա յուրաքանչյուր երեխայի համար անսասան, դուռ դեպի հայոց լեզու, ճանապարհ դեպի Հայկի արմատները և հորիզոն դեպի լուսավոր ապագան։
Իմ խորին հարգանքով՝
Կարեն Խուրշուդյան
Նախագահ